Tirzepatide (LY3298176)

Í þessari fasa 3-rannsókn (SURPASS-1) á 478 fullorðnum með sykursýki af tegund 2 sem ekki var nægilega vel stjórnað með mataræði og hreyfingu fengu þátttakendur tírzepatíð í þremur ólíkum skömmtum eða lyfleysu sem vikulega sprautu í 40 vikur. Allir skammtar af tírzepatíði lækkuðu langtímablóðsykur (HbA1c) greinilega meira en lyfleysa og flestir náðu blóðsykursmarkmiðum. Þátttakendur léttust einnig.

Í þessari rannsókn á 1879 sjúklingum með sykursýki af tegund 2 var tírzepatíð borið saman við semaglútíð, hvort tveggja sem vikuleg sprauta í 40 vikur. Tírzepatíð lækkaði langtímablóðsykur (HbA1c) a.m.k. jafnmikið og semaglútíð, og meira við stærri skammta. Þyngdartapið var einnig meira með tírzepatíði. Algengustu aukaverkanirnar voru væg til miðlungsmikil óþægindi í meltingarvegi í báðum hópum, svo sem ógleði, niðurgangur og uppköst.

Í þessari rannsókn (SURPASS-4) á fullorðnum með sykursýki af tegund 2 og mikla hættu á hjarta- og æðasjúkdómum var tírzepatíð borið saman við insúlín (glargín), hvort tveggja í a.m.k. 52 vikur. Tírzepatíð lækkaði langtímablóðsykur (HbA1c) meira en insúlín. Óþægindi í meltingarvegi á borð við ógleði, niðurgang, minnkaða matarlyst og uppköst voru algengari með tírzepatíði og að mestu væg til miðlungsmikil. Rannsóknin var sérstaklega sett upp til að meta öryggi gagnvart hjarta og æðum.

Í þessari 72 vikna fasa 3-rannsókn (SURMOUNT-1) fengu 2539 fullorðnir með offitu, en án sykursýki, tírzepatíð í þremur skömmtum eða lyfleysu sem vikulega sprautu. Þátttakendur léttust umtalsvert – að meðaltali um 15 til 21 prósent eftir skammti, á móti um 3 prósentum með lyfleysu. Flestir náðu a.m.k. 5 prósenta þyngdartapi og margir yfir 20 prósentum. Algengustu aukaverkanirnar voru væg til miðlungsmikil óþægindi í meltingarvegi, aðallega meðan skammturinn var aukinn.

Í þessari 72 vikna rannsókn (SURMOUNT-2) fengu 938 fullorðnir með bæði offitu og sykursýki af tegund 2 tírzepatíð (10 eða 15 mg) eða lyfleysu sem vikulega sprautu. Þátttakendur á tírzepatíði léttust að meðaltali um 13 til 15 prósent, á móti um 3 prósentum með lyfleysu. Mun fleiri á tírzepatíði náðu a.m.k. 5 prósenta þyngdartapi. Algengustu aukaverkanirnar voru væg til miðlungsmikil óþægindi í meltingarvegi, svo sem ógleði, niðurgangur og uppköst.

Í þessari rannsókn (SURMOUNT-4) fengu fullorðnir með offitu fyrst tírzepatíð í 36 vikur og léttust þá um það bil 21 prósent. Síðan hélt helmingurinn áfram á tírzepatíði en hinir skiptu yfir í lyfleysu í 52 vikur. Þeir sem héldu áfram léttust aðeins meira, en þeir sem skiptu yfir í lyfleysu þyngdust aftur um stóran hluta þyngdarinnar. Rannsóknin sá því að áframhaldandi meðferð var nauðsynleg til að halda þyngdartapinu. Aukaverkanirnar voru aðallega væg til miðlungsmikil óþægindi í meltingarvegi.

Í þessum tveimur fasa 3-rannsóknum fengu fullorðnir með miðlungs til alvarlegan kæfisvefn með teppu og offitu tírzepatíð eða lyfleysu í 52 vikur – sumir notuðu öndunarvél (PAP), aðrir ekki. Tírzepatíð fækkaði öndunarhléum á klukkustund (AHI) greinilega meira en lyfleysa í báðum rannsóknum. Þátttakendur léttust einnig og fleiri mælikvarðar bötnuðu, svo sem blóðþrýstingur og bólguvísir (CRP). Algengustu aukaverkanirnar voru væg til miðlungsmikil óþægindi í meltingarvegi.

Í þessari fasa 2-rannsókn fengu 190 þátttakendur með lifrarsjúkdóminn MASH og miðlungs til alvarlega örvefsmyndun (bandvefsmyndun) í lifur tírzepatíð í þremur skömmtum eða lyfleysu í 52 vikur. Mun fleiri á tírzepatíði fengu bata á MASH án þess að bandvefsmyndunin versnaði – allt að um 62 prósent, á móti 10 prósentum með lyfleysu. Algengustu aukaverkanirnar voru væg til miðlungsmikil óþægindi í meltingarvegi. Höfundarnir benda á að stærri og lengri rannsókna sé þörf.

Í þessari eftirágreiningu á rannsókn með 316 einstaklingum með sykursýki af tegund 2 könnuðu vísindamennirnir hvernig tírzepatíð hefur áhrif á insúlínframleiðslu briskirtils og insúlínnæmi líkamans, í samanburði við dúlaglútíð og lyfleysu. Tírzepatíð bætti vísa bæði um insúlínnæmi og starfsemi frumnanna meira en dúlaglútíð. Aðeins lítinn hluta af bættu insúlínnæmi mátti skýra með þyngdartapinu einu. Vísindamennirnir gefa því til kynna að verkun á tvo viðtaka feli í sér sérstaka verkunarhætti í blóðsykurstjórnun.

Þessi fyrirfram skipulagða greining tók saman allar sjö SURPASS-rannsóknirnar á tírzepatíði við sykursýki af tegund 2, með gögnum frá yfir 7000 þátttakendum. Markmiðið var að sjá hvort tírzepatíð hefði áhrif á hættuna á alvarlegum hjarta- og æðaatburðum (svo sem hjartadrepi, heilablóðfalli og hjartadauða). Í samanburði við samanburðarhópana jók tírzepatíð ekki þessa hættu. Höfundarnir álykta að tírzepatíð hafi ekki aukið hættu á alvarlegum hjarta- og æðaatburðum hjá fólki með sykursýki af tegund 2.

Þessi yfirlitsgrein tekur saman tírzepatíð, fyrsta samþykkta lyfið sem verkar á tvo viðtaka (GIP og GLP-1) samtímis, við sykursýki af tegund 2. Höfundarnir vísa til fimm rannsókna (SURPASS 1–5) þar sem tírzepatíð lækkaði langtímablóðsykur og líkamsþyngd meira en eldri stök lyf, og meira en semaglútíð og insúlín. Algengustu aukaverkanirnar voru óþægindi í meltingarvegi. Greiningar bentu ekki til aukinnar hættu á hjarta- og æðaatburðum. Höfundarnir benda á að verkunarhátturinn sé enn ekki að fullu skýrður.