Hvussu virkar tað?
NAD+ finst í tveimum formum, sum kyknurnar skifta ímillum (NAD+ og NADH), og hetta skiftið rekur orkuframleiðsluna í mitokondriunum. Harumframt verður NAD+ „nýtt“ av ensymum sum sirtuinum og PARP-um, sum eru við til at stýra genum og umvæla skaddan DNA. Kroppurin ger NAD+ m.a. úr forstigum (byggikubbum) sum nikotinamid ribosid (NR) og nikotinamid mononukleotid (NMN). Tí sjálv NAD+-molekylurin er stórur og verður illa upptikin gjøgnum tarmin, hava langflestu kanningarnar á menniskjum nýtt hesi forstigini til at økja NAD+-støðið óbeinleiðis, heldur enn at geva NAD+ beinleiðis.
Tøkniligur virkisháttur
Universellur redoks-kofaktorur í kyknuligum orkuevnaskifti. Virkjar sirtuin og PARP-ensym, ið eru við í DNA-umvæling og epigenetiskari stýring.
Hvat verður granskað?
- Hvussu kyknur umskapa næring til orku (orkuevnaskifti)
- Virksemið hjá sirtuinum og ensymum, sum umvæla DNA
- Broytingar í NAD+-støði við vaksandi aldri
- Um forstigini NR og NMN kunnu økja NAD+-støðið í blóði og vøddum
- Likamligan førleika, evnaskiftismerki og tryggleika við nýtslu av forstigum
Um skjalprógvanina: Nógv av tí, sum verður nevnt „NAD+-gransking“ á menniskjum, er í veruleikanum gjørt við forstigum sum nikotinamid ribosid (NR) og nikotinamid mononukleotid (NMN), ikki við NAD+ beinleiðis. Hesar forstigskanningar vísa rættiliga samsvarandi, at NAD+-støðið í blóðinum hækkar, men árinini á avrik, heilsu og aldring eru framvegis ógreið og partvís blandað. Beinleiðis NAD+ (til dømis givið í æð) hevur sera avmarkaða eftirkannaða skjalfesting hjá menniskjum. Nógv av grundgranskingini er harumframt preklinisk (kyknur og djór). Innihaldið her er bert ætlað til gransking og útbúgving og er ikki heilsuráð.
Granskingarprofil
Kanningar og keldur
Leinkjurnar fara til óheftar granskingardátugrunnar (PubMed, PubMed Central, ClinicalTrials.gov). Kanningarnar eru á enskum og verða opnaðar í nýggjum teigi.
NAD+-lívfrøði: orka, sirtuin og aldring
Grundleggjandi yvirlitsgreinir lýsa, hvussu NAD+ rekur orkuevnaskiftið og veitir sirtuinum og DNA-umvælingarensymum, og hvussu NAD+-støðið tykist at minka við aldrinum. Nógv av hesum byggir á kyknu- og djóraroyndir.
- NAD+ metabolism and its roles in cellular processes during ageing YvirlitPubMed· 2020
Henda yvirlitsgreinin lýsir, hvussu molekylurin NAD+ hevur ein miðvísan leiklut í orkuumsetingini hjá kyknunum, DNA-umvæling og øðrum týdningarmiklum virkjum. Høvundarnir greiða frá, at støðið av NAD+ í kroppinum smátt um smátt minkar við aldrinum hjá bæði djórum og menniskjum, og at hetta er knýtt at fleiri aldurstengdum sjúkum. Tey vísa á, at tað at endurskapa NAD+-støðið í royndum hevur kunnað seinkað ávísar plágur, men leggja dent á, at nógv er framvegis óvist, m.a. um tað er trygt og nyttugt hjá menniskjum.
- Sirtuins, Metabolism, and DNA repair YvirlitPubMed· 2014
Henda yvirlitsgreinin lýsir, hvussu kyknur samskipa atgongdina til næring við sítt egna virksemi, og hvussu umvæling av skaddum DNA er týdningarmikil fyri at sleppa undan óstøðugleika í arvaevninum. Høvundarnir greiða frá, at ein proteinfamilja, sum verður nevnd sirtuin, tykist at stýra bæði orkuumseting og DNA-umvæling. Greinin samandregur nýggjari gransking um, hvussu hesar báðar tilgongdirnar kunnu hanga saman. Hetta er ein gjøgnumgongd av verandi vitan, ikki ein nýggj kanning.
Forstigið nikotinamid ribosid (NR) hjá menniskjum
Fleiri placebostýrdar kanningar hava kannað, um NR, tikið gjøgnum munnin, á tryggan hátt økir NAD+-støðið í blóði og vøddum, og hvørji árin tað møguliga gevur. Støðið hækkar áreiðiliga, men tey klinisku árinini eru blandað.
- Nicotinamide riboside is uniquely and orally bioavailable in mice and humans Kliniskt (menniskja)PubMed· 2016
Í hesi kanningini kannaðu granskararnir, hvussu íblanding av nikotinamid-ribosidi (NR) ávirkar NAD+ í blóðinum hjá menniskjum. Teir funnu, at ein einstakur skamtur kundi økja NAD+-støðið týðiliga, og at hægri skamtar (100, 300 og 1000 mg) góvu størri øking. Granskararnir funnu eisini eitt evni (NAAD), sum vísti seg at vera eitt viðkvæmt merki um, at NAD+ veruliga varð fylt á. Hetta var fyrsta kliniska kanningin av, hvussu NR verður umsett í menniskjum.
- Nicotinamide Riboside Augments the Aged Human Skeletal Muscle NAD+ Metabolome and Induces Transcriptomic and Anti-inflammatory Signatures Kliniskt (menniskja)PubMed· 2019
Í hesi kanningini fingu tólv eldri menn íblanding av nikotinamid-ribosidi (NR), 1 gramm dagliga í 21 dagar, samanborið við virknisleysan heilivág. Granskararnir funnu, at NR økti NAD+-tengd evni í beinagrindarvøddanum, men uttan at broyta orkuframleiðsluna í vøddunum. NR tykist eisini at hava eina brunadempandi ávirkan, við tað at støðið av brunaevnum í blóðinum minkaði. Kanningin var lítil og vardi í stutta tíð.
- Safety and Metabolism of Long-term Administration of NIAGEN (Nicotinamide Riboside Chloride) in a Randomized, Double-Blind, Placebo-controlled Clinical Trial of Healthy Overweight Adults Kliniskt (menniskja)PubMed· 2019
Í hesi kanningini fingu yvirvektug, men annars frísk vaksin íblanding av nikotinamid-ribosidi (NR) í átta vikur. Skamtar á 100, 300 og 1000 mg øktu NAD+ í blóðinum á ein skamtbundnan hátt (ávikavist 22, 51 og 142 prosent), og økingin helt sær gjøgnum alla kanningina. Eingin munur var á hjáárinum millum NR og virknisleysan heilivág, og eingin roði. NR økti heldur ikki tað „ringa“ kolesterolið. Granskararnir meta, at dátur stuðla, at NR er trygt í hesum skamtum.
- Repeat dose NRPT (nicotinamide riboside and pterostilbene) increases NAD+ levels in humans safely and sustainably: a randomized, double-blind, placebo-controlled study Kliniskt (menniskja)PubMed· 2017
Í hesi kanningini fingu 120 frísk vaksin millum 60 og 80 ár antin virknisleysan heilivág, ein tilmæltan skamt ella dupultan skamt av einum kostískoyti (NRPT), sum sameinar nikotinamid-ribosid og pterostilben. Granskararnir funnu, at ískoytið økti NAD+ í blóðinum á ein skamtbundnan hátt, við umleið 40 prosent øking við vanligum skamti og umleið 90 prosent við dupultum skamti, og økingin helt sær í átta vikur. Eingi álvarsom hjáárin vórðu frágreidd.
- Effects of nicotinamide riboside on NAD+ levels, cognition, and symptom recovery in long-COVID: a randomized controlled trial Kliniskt (menniskja)PubMed· 2025
Í hesi kanningini fingu 58 fólk við langvarandi COVID-plágum antin nikotinamid-ribosid (NR) ella virknisleysan heilivág í upp til 20 vikur. NR økti NAD+ í blóðinum 2,6 til 3,1 ferð. Kortini funnu granskararnir ongan vissan mun millum bólkarnar á hugsanarevni, móði, svøvni, óttakenslu ella tunglyndi. Nógvir luttakarar í NR-bólkinum duttu frá á leiðini. NR økti støðið av NAD+, men bøtti ikki sjúkueyðkennini týðiliga samanborið við virknisleysan heilivág.
Forstigið nikotinamid mononukleotid (NMN) hjá menniskjum
Tilvildarligar kanningar hava kannað tryggleika og møgulig árin av NMN á NAD+-støði, likamligan førleika og evnaskiftismerki hjá frískum vaksnum. NMN tykist at vera væl tolað í hesum kanningum, men langtíðardátur vanta framvegis.
- The efficacy and safety of β-nicotinamide mononucleotide (NMN) supplementation in healthy middle-aged adults: a randomized, multicenter, double-blind, placebo-controlled, parallel-group, dose-dependent clinical trial Kliniskt (menniskja)PubMed· 2023
Í hesi kanningini fingu 80 frísk miðaldrandi vaksin virknisleysan heilivág ella nikotinamid-mononukleotid (NMN) í skamtum á 300, 600 ella 900 mg dagliga í 60 dagar. NMN økti NAD+ í blóðinum í øllum skamtbólkum. Tey, ið fingu NMN, gingu longri í eini seks minuttar gongdarroynd, og ein útroknaður „lívfrøðiligur aldur“ helt sær støðugur heldur enn at økjast, sum hann gjørdi í placebo-bólkinum. NMN varð væl tolað uttan tryggleikatrupulleikar. Árinið var størst við 600 og 900 mg.
- Safety evaluation of β-nicotinamide mononucleotide oral administration in healthy adult men and women Kliniskt (menniskja)PubMed· 2022
Í hesi kanningini kannaðu granskararnir tryggleikan við nikotinamid-mononukleotidi (NMN). 31 frísk vaksin millum 20 og 65 ár tóku 1250 mg NMN eina ferð um dagin í upp til fýra vikur. Blóðroyndir, landroyndir og kropsmátingar vístu ongar broytingar umframt vanliga variatión, og eingi álvarsom hjáárin vórðu eygleidd. Granskararnir niðurstøddu, at hesin skamtur av NMN var tryggur og væl tolaður í tí stutta tíðarskeiðinum, sum kanningin vardi.
- Nicotinamide mononucleotide supplementation enhances aerobic capacity in amateur runners: a randomized, double-blind study Kliniskt (menniskja)PubMed· 2021
Í hesi kanningini fingu 48 frítíðarrennarar seks vikna venjing saman við antin virknisleysum heilivági ella nikotinamid-mononukleotidi (NMN) í skamtum á 300, 600 ella 1200 mg dagliga. Granskararnir mátaðu kondisjónina við eini belastingarroynd. Tey, ið fingu miðal og høgan skamt av NMN, øktu súrevnisupptøkuna og avrikið meiri enn placebo-bólkurin. Hægsta kondisjónin (VO2max) broyttist ikki. Granskararnir meta, at NMN bøtti um, hvussu kroppurin gagnnýtir súrevni í vøddunum undir venjing.
- Nicotinamide Mononucleotide Is Safely Metabolized and Significantly Reduces Blood Triglyceride Levels in Healthy Individuals Kliniskt (menniskja)PubMed· 2022
Í hesi kanningini kannaðu granskararnir tilføring av nikotinamid-mononukleotidi (NMN) beint í blóðæðrina hjá tíggju frískum sjálvbodnum. Viðgerðin ávirkaði ikki hjartarytma, púls, blóðtrýst ella merki fyri livur, hjarta, búkspýtikirtil og nýru. NMN økti NAD+ í blóðinum uttan at skaða blóðkyknur og lækkaði eisini støðið av feitti (triglyseridum) í blóðinum. Granskararnir meta, at hetta bendir á, at NMN í æð er trygt, men kanningin var lítil.
- The Safety and Antiaging Effects of Nicotinamide Mononucleotide in Human Clinical Trials: an Update YvirlitPubMed· 2023
Henda yvirlitsgreinin samandregur vitanina um nikotinamid-mononukleotid (NMN), eitt forstig til NAD+. Høvundarnir lýsa, at NAD+ verður hildið at minka við aldrinum, og at royndir í kyknum og djórum benda á, at NMN kann økja NAD+ og dempa aldurstengdar plágur. Tey leggja dent á, at mesta av granskingini er gjørd á kyknum og djórum, so at tryggleikin og árinið hjá menniskjum framvegis er óviss. Fleiri kliniskar kanningar á menniskjum eru í gongd.
Beinleiðis NAD+ (í æð) – avmarkaðar dátur
Lítið er av eftirkannaðari gransking í NAD+, givið beinleiðis til menniskju. Ein lítil royndarkanning (pilotkanning) hevur kortlagt, hvat hendir við NAD+ og niðurbrotsevnunum í blóði og landi undir seks tíma langari infusjón í æð.
- A Pilot Study Investigating Changes in the Human Plasma and Urine NAD+ Metabolome During a 6 Hour Intravenous Infusion of NAD+ Kliniskt (menniskja)PubMed· 2019
Í hesi kanningini fylgdu granskararnir við, hvat hendi, tá ið NAD+ varð givið beint í blóðæðrina yvir seks tímar hjá menniskjum. NAD+ og fleiri niðurbrotsevni broyttust ikki í blóðinum fyrr enn eftir tveir tímar. Granskararnir funnu, at NAD+ fyrst varð skjótt og fullkomiliga burturbeint úr blóðinum, og at niðurbrotsmynstrið benti á ávís ensym í arbeiði. Eftir seks tímar varð meiri NAD+ og eitt niðurbrotsevni skilt út í landinum. Hetta var ein lítil royndarkanning.

